W centrum Ząbkowic Śląskich stoi budowla, która od wieków wzbudza zdziwienie i fascynację. 34-metrowa ceglana wieża odchylona od pionu o ponad 2 metry – więcej niż słynna Piza – to najwyższa krzywa wieża w Polsce. Nazywają ją śląską Pizą, choć jej historia jest równie tajemnicza co samo przechylenie.

Średniowieczna zagadka Ząbkowic Śląskich

Nikt do dziś nie wie na pewno, kiedy dokładnie powstała Krzywa Wieża ani w jakim celu ją zbudowano. Najniższa część, ta kamienna do wysokości około 10 metrów, może być pozostałością zamku sprzed lokacji miasta. Ceglana nadbudowa pochodzi z przełomu XIV i XV wieku, kiedy to wieżę przekształcono w dzwonnicę kościoła św. Anny. Zakończenie budowy datuje się prawdopodobnie na 1413 rok.

Ciekawostką jest pierwotne wejście na wysokości pierwszego piętra – można się tam było dostać tylko po drabinie lub zewnętrznych schodkach. Pomieszczenie na parterze, dostępne wyłącznie od góry, służyło jako loch głodowy. Teraz mieści się tam wystawa „Średniowieczna Izba Tortur i Więzienie w Lochu Głodowym”.

Według jednej z legend wieża od początku miała być krzywa – taki kaprys miał jej budowniczy, Johannes Gleiss. Podobno zostawił nawet napis chwaląc się, że zrobił to celowo „z pilnością”. Niestety, inskrypcja zniknęła podczas odbudowy po wielkim pożarze w 1858 roku.

Dlaczego wieża jest krzywa

Oficjalnie mówi się o wstrząsach tektonicznych. 24 sierpnia 1598 roku odnotowano trzęsienie ziemi w pobliskim Bardzie, które mogło spowodować przechylenie budowli o około 1,5 metra. Inna teoria wskazuje na podmokły grunt i kiepsko przygotowane fundamenty pod ciężką ceglana nadbudowę.

Co ciekawe, wieża wciąż się przechyla. W 1977 roku odchylenie wynosiło 1,98 metra, dziś przekracza już 2,14 metra. Ten proces postępuje powoli, ale nieustannie.

Pożar który miał zakończyć historię wieży

W 1858 roku wielki pożar strawił niemal całe miasto. Górna część wieży uległa znacznemu zniszczeniu, a władze pruskie zdecydowały o jej rozbiórce. Miejscowi mieszkańcy byli jednak innego zdania i po długich zabiegach udało się przekonać władze do odbudowy.

Dawne zwieńczenie w postaci blaszanego hełmu zastąpiono charakterystyczną attyką w kształcie jaskółczych ogonów. To właśnie to zwieńczenie jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wieży – wygląda jak korona na przechylonej głowie.

Co zobaczysz podczas zwiedzania

Wejście na wieżę odbywa się z przewodnikiem co 30 minut. Na szczyt prowadzi 139 schodów – wspinaczka nie jest wymagająca, ale warto pamiętać o wąskich przejściach i stromych fragmentach. Po drodze można zajrzeć do lochu głodowego z ekspozycją średniowiecznych narzędzi tortur.

Na szczycie czeka punkt widokowy z panoramą Ząbkowic Śląskich i okolicy. Samo przebywanie w przechylonej budowli daje specyficzne wrażenie – podłoga jest pozioma, ale ściany wyraźnie odchylone. Niektórzy mówią, że czują lekkie zawroty głowy.

Przewodnicy opowiadają nie tylko o historii wieży, ale też o całym mieście i jego związkach z postacią Frankensteina. Ząbkowice Śląskie do 1945 roku nosiły bowiem niemiecką nazwę Frankenstein.

W drugi weekend lipca Krzywa Wieża obchodzi swoje święto podczas „Dni i Nocy Krzywej Wieży” – wydarzenia kulturalno-rekreacyjnego z koncertami, happeningami i wystawami. W trakcie imprezy wieża jest otwarta także nocą, a podświetlona po zmroku wygląda naprawdę efektownie.

Dla kogo ta atrakcja

Krzywa Wieża sprawdzi się dla każdego, kto lubi nietypowe miejsca z historią. Rodziny z dziećmi docenią element przygody – wspinaczka na krzywą wieżę i zejście do lochu głodowego to coś, co zostaje w pamięci. Dzieci poniżej 5 lat mają wstęp bezpłatny.

Miłośnicy architektury i historii znajdą tu materiał do przemyśleń – zagadka przechylenia wciąż nie została jednoznacznie rozwiązana. Fotografom polecam wizytę wieczorem, kiedy wieża jest podświetlona.

Warto połączyć zwiedzanie wieży z innymi atrakcjami Ząbkowic – Izbą Pamiątek Regionalnych, Laboratorium Frankensteina w Dworze Kauffunga czy ruinami zamku książęcego. Dostępne są pakiety biletów łączące te miejsca.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Krzywa Wieża znajduje się przy ulicy Świętego Wojciecha, około 30 metrów od rynku. Bilety można kupić w Izbie Pamiątek Regionalnych przy ulicy Krzywej 1.

Godziny otwarcia: Atrakcje turystyczne Ząbkowic Śląskich są czynne codziennie w godzinach 9:30-17:30, z wyjątkiem 1 stycznia, Wielkanocy, 1 listopada i 25 grudnia. Ostatnie wejście z przewodnikiem o godzinie 17:00. Wejścia odbywają się co 30 minut.

Ceny biletów:

  • Wejście na Krzywą Wieżę z przewodnikiem: bilet normalny 15 zł, bilet ulgowy 12 zł
  • Pakiet (Krzywa Wieża + Izba Pamiątek Regionalnych + Laboratorium Frankensteina): bilet normalny 10 zł, bilet ulgowy 5 zł
  • Pakiet rozszerzony (Krzywa Wieża + Izba Pamiątek + Laboratorium Frankensteina + Zamek): bilet normalny 60 zł, bilet ulgowy 49 zł, bilet rodzinny 150 zł (2+1)
  • Dzieci do 5 lat mają wstęp bezpłatny

Jak dojechać: Ząbkowice Śląskie leżą w południowej części województwa dolnośląskiego, około 60 km na południe od Wrocławia. Dojazd samochodem z Wrocławia trwa około godziny drogą krajową nr 8 w kierunku Kłodzka. W centrum miasta dostępne są parkingi przy rynku. Można też dojechać autobusami PKS z Wrocławia, Kłodzka czy Ząbkowic Śląskich.

Ile czasu przeznaczyć: Samo zwiedzanie wieży z przewodnikiem trwa około 30-40 minut. Jeśli chcesz zobaczyć też inne atrakcje miasta (Izbę Pamiątek, Laboratorium Frankensteina, zamek), zaplanuj 2-3 godziny. Na spacer po zabytkowym centrum i kawę w rynku warto dodać kolejną godzinę.

Kontakt: tel. 74 815 20 43, e-mail: [email protected]